Materialen

Materialen, stoffen en kostbaarheden uit heel Gods Woord, van Genesis tot Openbaring. De verwijzingen tonen zowel het concrete gebruik als plaatsen waar een materiaal beeldspraak draagt.

• Agaat

  Agaat is een gelaagde variëteit van kwarts die in de oudheid voor sieraden en zegelstenen werd gebruikt.

• Albast

  Albast is een licht, fijnkorrelig gesteente dat vaak tot kostbare kruiken en zalfflessen werd bewerkt.

• Amethist

  Amethist is een paarsgekleurde variëteit van kwarts en behoort tot de kostbare stenen die Gods Woord noemt.

• As

  As is het restant van verbrand materiaal en drukt in Gods Woord rouw, vernedering en vergankelijkheid uit.

• Balsem, mirre en specerijen

  De handelswaar van de Ismaëlieten op weg naar Egypte (37:25), en het geschenk dat Israël aan Jozef laat brengen: een weinig balsem, een weinig honing, specerijen en mirre, terpentijnnoten en amandelen (43:11). Kostbaarheden van het land Kanaän.

• Bedolah

  Uit het land Havila (2:12), samen met goud en sardonix. Vermoedelijk een geurige hars (bdellium); het manna wordt er later mee vergeleken.

• Cederhout

  Cederhout is geurig, duurzaam naaldhout en was geliefd voor paleizen, tempelbouw en kostbare betimmering.

• Chalcedon

  Chalcedon is een fijne, doorschijnende kwartsvariëteit die in Openbaring onder de fundamentstenen wordt genoemd.

• Chrysoliet

  Chrysoliet is een geelgroene edelsteennaam uit de oudheid, genoemd onder de sierstenen van het nieuwe Jeruzalem.

• Diamant

  Diamant is een uiterst hard edelgesteente; de steennaam in Gods Woord kan ook een andere zeer harde steen aanduiden.

• Ebbenhout

  Ebbenhout is zeer donker, dicht en hard hout dat in de oudheid als luxe handelswaar werd verhandeld.

• Fijn linnen

  Farao laat Jozef fijne linnen kleren aantrekken (41:42) — het Egyptische byssus, teken van hoge rang aan het hof.

• Galbanum

  Galbanum is een sterk geurende hars die volgens Exodus deel uitmaakte van het heilige reukwerk.

• Geitenhaar

  Geitenhaar is een sterke, donkere vezel die voor tentdoek en de bedekking van de tabernakel werd gebruikt.

• Glas

  Glas is een doorzichtig, door verhitting gevormd materiaal; in Openbaring verschijnt het als beeld van glans.

• Goferhout

  Het hout waarvan de ark gebouwd wordt (6:14). Welke boomsoort bedoeld is, is onbekend; het woord komt nergens anders in Gods Woord voor. Vaak wordt aan cipres gedacht, maar dat is een gissing.

• Goud

  Het eerste metaal dat Gods Woord noemt: het goud van het land Havila, waar de Pison omheen stroomt (2:11-12) — met de aantekening dat het goed is. In Genesis is goud vooral rijkdom en geschenk: Abram is er rijk aan (13:2), Rebekka ontvangt een gouden neusring en armbanden (24:22), en Farao hangt Jozef een gouden keten om (41:42).

• Huiden

  Huiden van dieren werden gelooid of geverfd en dienden onder meer voor tentbedekking en gebruiksvoorwerpen.

• Hyacint

  Hyacint is een traditionele naam voor een blauwviolette of roodachtige edelsteen uit de opsomming van Openbaring.

• IJzer

  Samen met koper het ambacht van Tubal-Kaïn (4:22). In Genesis verder niet als voorwerp genoemd — het ijzeren gereedschap hoort bij latere boeken.

• Inkt

  Inkt is een donkere schrijfstof voor rollen en brieven, in Gods Woord genoemd bij het vastleggen en verbranden van woorden.

• Ivoor

  Ivoor is het harde, roomkleurige materiaal uit slagtanden en gold in de oudheid als kostbare luxegrondstof.

• Jaspis

  Jaspis is een ondoorzichtige, vaak veelkleurige kwartssteen die in Openbaring de glans van Gods heerlijkheid tekent.

• Kalk

  Kalk is gebrand gesteente dat als witkalk en bindmiddel bij bouw en opschrift werd gebruikt.

• Kaneel

  Kaneel is geurige schors die aan zalfolie en reukwerk werd toegevoegd en als kostbare handelswaar gold.

• Karbonkel

  Karbonkel is een traditionele naam voor een rood glanzende edelsteen, waarschijnlijk verwant aan granaat.

• Karmozijn

  Karmozijn is diepe rode kleurstof, gewonnen uit schildluizen, en werd gebruikt voor kostbare textiel.

• Klei

  Klei is kneedbare aarde die voor potten, bakstenen en beelden wordt gebruikt en vaak beeld is van de mens in Gods hand.

• Kolen

  Kolen zijn gloeiende of brandende stukken hout en worden gebruikt bij vuur, reiniging en beeldspraak.

• Koper

  Genoemd bij Tubal-Kaïn, de eerste smid: een leermeester van alle werkers in koper en ijzer (4:22). Daarmee staat de metaalbewerking al vóór de zondvloed.

• Kristal

  Kristal is helder mineraal of glasachtig gesteente en wordt in Gods Woord gebruikt als beeld van schitterende zuiverheid.

• Leem en baksteen

  Bij de torenbouw van Babel bakken de mensen stenen en dient leem hun tot metselkalk (11:3) — baksteen in plaats van natuursteen. De tekst tekent er de vindingrijkheid én de hoogmoed mee.

• Leer

  Leer is gelooide dierenhuid, een duurzaam materiaal voor riemen, sandalen, zakken en tentbenodigdheden.

• Linnen

  Linnen is geweven vlasvezel en staat in Gods Woord voor fijne kleding, priesterdienst en reinheid.

• Lood

  Lood is een zwaar, buigzaam metaal dat beeldend wordt gebruikt voor gewicht en zinken in diep water.

• Marmer

  Marmer is hard natuursteen met een glad te polijsten oppervlak, geschikt voor kostbare gebouwen en versiering.

• Nardus

  Nardus is kostbare, sterk geurende olie uit een plantwortel, gebruikt voor zalving en gastvrijheid.

• Olie

  Jakob giet olie op de opgerichte steen te Bethel (28:18; 35:14) — de eerste zalving in Gods Woord, als wijding aan God.

• Parels

  Parels ontstaan in schelpen en behoren in Gods Woord tot de kostbare sieraden en beelden van grote waarde.

• Pek

  De ark wordt van binnen en van buiten bepekt (6:14) — waterdicht gemaakt met pek of aardhars. Het Hebreeuwse werkwoord hangt samen met het woord dat elders bedekken en verzoenen is.

• Perkament

  Perkament is zorgvuldig bereide dierenhuid waarop duurzame rollen, brieven en boeken konden worden geschreven.

• Purper

  Purper is kostbare roodpaarse kleurstof en stof, verbonden met koninklijke waardigheid en rijkdom.

• Robijn

  Robijn is een rode edelsteen die als beeld van uitzonderlijke kostbaarheid wordt gebruikt.

• Saffier

  Saffier is een kostbare blauwe edelsteen die in Gods Woord verbonden wordt met pracht en hemelse luister.

• Sardius

  Sardius is een roodbruine edelsteen, ook wel carneool genoemd, die tot de kostbare priesterlijke stenen behoort.

• Sardonix

  De edelsteen van Havila (2:12). In latere boeken keert de steen terug op de schouderstukken en de borsttas van de hogepriester.

• Scharlaken

  Scharlaken is helder rode kleurstof en draad, gebruikt in stoffen, priesterlijke voorwerpen en symbolische reiniging.

• Sittimhout

  Sittimhout is acaciahout: hard woestijnhout dat voor de tabernakel en zijn gerei werd gebruikt.

• Smaragd

  Smaragd is een groene edelsteen die in Gods Woord voorkomt tussen de kostbare stenen van priesterlijk en hemels sieraad.

• Staal

  Staal is gehard ijzer; het woord duidt in Gods Woord op krachtig metaal voor wapens en werktuigen.

• Steen

  Steen is bouwmateriaal, grenssteen en beeld voor stevigheid; Gods Woord noemt ook vele kostbare steensoorten.

• Tin

  Tin is een zacht, zilvergrijs metaal dat in Gods Woord onder meer bij handel en metaalbewerking wordt genoemd.

• Topaas

  Topaas is een heldere edelsteen die in Gods Woord onder de stenen van de borsttas en het nieuwe Jeruzalem staat.

• Vlas

  Vlas levert lange vezels voor linnen en was een belangrijk gewas voor kleding en weefwerk.

• Wierook

  Wierook is aromatische hars die bij verbranding geur verspreidt en in de eredienst een vaste plaats heeft.

• Wol

  Wol is de vezel van schapen en geiten, gebruikt voor kleding, weefsel en offers.

• Zilver

  Het ruilmiddel van Genesis: gewogen, niet geteld als munt. Abraham weegt vierhonderd sikkels zilver af voor de grot van Machpela (23:15-16), Jozef wordt voor twintig zilverstukken verkocht (37:28), en de beker in Benjamins zak is van zilver (44:2).

• Zout

  Zout bewaart voedsel, geeft smaak en wordt in Gods Woord ook gebruikt als beeld van verbond en trouw.

• Zwavel

  Zwavel is een geel mineraal dat brandt met scherpe rook en in Gods Woord vaak met oordeel verbonden is.